Aradığınız Kitap Burada! Zafer Kitap Kulübü * 7. Yıl * Zafer Yayınları - Uğurböceği Yayınları -Bir Yiğit Vardı -Başbakan Adnan Menderesin Hayatı - Kitap | Tarih |
Bu kitabın yazarı Erdal Şen genç yaşına rağmen ömrünün önemli bir bölümünü Adnan Menderes ve Demokrat Partiyle ilgili çalışmalara ayırmıştır. Bu süre içerisinde benimle de birçok vesile ile bu konularla ilgili görüşmeler yapmıştır.
Erdal Şen her şeyden önce gayet titiz ve tarafsız bir araştırmacıdır. Yorumlarını doğrulukları tartışılmaz belgeler üzerine inşa etmiştir. Elinizdeki kitap Adnan Menderes’in biyografisi ile ilgili sıradan bir kitap değildir. Bu kitapta Adnan Menderes hem gayet geniş hem de derin bir şekilde ele alınmıştır. Adnan Menderes’in bir insan olarak tasvirinden, yaşadığı dönemin iç ve dış olaylarına kadar her husus bu kitabı çok iddialı kılacak bir ölçüde ele alınmıştır.
Bu kitap aydınlatıcı, ufuk açıcı ve bundan sonraki araştırmacılar için öncülük görevi üstlenecek bir kitaptır.
Yazarı Erdal Şen’i derin bir takdirle kutluyor ve bu kitabı Adnan Menderes’le ilgilenen ve ilgilenecek herkese tavsiye ediyorum.
Aydın MENDERES
Çarıktan medeniyete geçişin adıydı onun dönemi. Kimi ‘beyaz devrim’ dedi ismine, kimi ‘altın yıllar’... Asırlardır hizmete susamış Anadolu insanı; baraja, yola, fabrikaya, okula, suya, elektriğe onunla kavuşmuştu. Mahsul para ediyor, elleri nasır tutan köylünün yüzü gülüyordu. Sefaletin, Anadolu’nun kaderi olmadığını anlıyordu artık insanlar. Halk horlanıp itilip kakılmaz olmuştu. Sadece halkın değil, ülkenin itibarı da zirveye yükseliyordu. Türkiye için yeni dünya düzeninde öylesine bir ülke öngörenlerin hesaplarını şaşırtıyordu Menderes. Kendi halinde bir ülke gömleği dar gelmeye başlıyor, adeta geçmişteki şanlı yerine doğru başını yeniden doğrultuyordu Türkiye.
“…ve azıcık dirilelim derken 50’den sonra, Anadolu, kendi içinden çıkardığı bir vatan evladının 10 sene sonra bir bayıra gömülmesinin türküsü olması itibariyle o benim hicran türkümdür.” derken ‘Millet Ruhu’ şiirinin sahibi, ‘Bir yiğit vardı’ diye onu ve memleketin tarihini anıyordu.
Kendi sahasında, bir önden giden atlıydı Menderes. Elini kimi zaman Libya’ya uzattı kimi zaman Lübnan’a. Kore’ye asker gönderdi, ülkeyi NATO’ya dahil etti. Aktif diplomasiyle Kıbrıs’ı kazandı. Bağdat Paktı ve Balkan Paktı’yla bölgenin lideri hâline getirdi Türkiye’yi. İnönü döneminde Marshall Yardımı’nı başlatanlar hazırladıkları Barker Raporu’yla Türkiye’de sadece bir barajı yeterli görürken o, 21 baraj kazandırdı ülkesine. Bir baraja kredi vermediler diye Dünya Bankası’nın Türkiye temsilciliğini bile kapattıracak cesareti gösterdi. Barajlarla hem çiftçi para kazanıyor, hem de ülke aydınlanıyor şehirlere, evlere ışık geliyordu. Yapılan bu hizmetleri ‘nurlu gelecek’ diye anıyordu Menderes. Onlarca şeker, çimento, dokuma fabrikası yaptı. İlk petrol rafinerisini, ilk traktör fabrikasını da o kazandırdı. Yaptığı barajları, ‘köstebekler delecek’ diye eleştirilse de, İstanbul imarında kazandırdığı büyük caddeler ‘uçak mı inecek’ şeklinde tenkit edilse de, kredi veren ülkeler ‘yatırımları’ azaltın dese de aldırmadı. Diyordu ki: “Esasen öteden beri milletçe kalkınmamızın düşmanı kesilmediler mi? Şimdiye kadar memleketin muvaffakiyetlerinden birisine dahi kale alıp bahsettiler mi? Türk milletinin zeka ve gayretinin mahsulü olan bin bir eserden birisine dahi başlarını çevirip baktılar mı? Milletin olan her güzel şeyden, birisini dahi benimsemek faziletini gösterdiler mi? Hayır. Aksine olarak her muvaffakiyeti bir felaket, her güzel ve muhteşem eseri bir zarar diye göstermek için seneler ve senelerdir nasıl çırpındıklarını milletçe bilmiyor muyuz.”
Ağır sanayiye ağırlık verdiği sıralarda, nükleer enerjiye geçmeye ramak kala kesildi önü. Ama o çoktan ülkesine asra bedel bir 10 yıl kazandırmıştı.
Sabahın 6’sında evinden çıkıp kilometrelerce yürüyerek önce şantiyeleri gezer sonra Başbakanlığa giderdi Menderes. Karakterinde alabildiğine merhamet öne çıkıyordu. Öksüz ve yetim büyümesi, çevresindeki insanların hayatını kaybetmesi, onda adeta insana değer verme özelliğini kazandırmıştı. Gençlik yıllarında tek başına koca çiftliğin yükünü omuzlaması, koca bir bataklığı adam etme çabası, yıllar sonra ülkesini imar etme tecrübesi kazandıracaktı. Çiftlik günlerinde tanışmıştı köylünün çektiği çileyi.
İşte bu kitapta çocukluk, gençlik, çiftlik yılları ve milli mücadele günleriyle başlıyoruz Menderes’in biyografisini anlatmaya. Çiftlik günlerinde çiftçilerle iç içe oluşunu, çiftçilikteki yeni arayışlarını, toprağını dağıtmasını, kimi zaman taşkınlarla kimi zaman da kuraklıkla mücadelesini irdelerken, yıllar sonra Türkiye’ye getirilen ‘baraj vizyonu’nun arka planı çıkıyor ortaya.
Berin Hanım’la evlilik süreci, siyasete giriş ve ilk siyaset deneyiminde seçimlerde Aydın’ı Serbest Fırka’nın en başarılı illerinden biri haline getirilişi ve nihayetinde
Atatürk’ün keşfiyle birlikte CHP’li yıllar…
Menderes’in CHP’de aldığı görevler ve o dönemde yazdığı kimi raporlar. Tek parti döneminde bile o dönemin bildik alışkanlıklarından kendini uzak tutuşu irdeleniyor kitabımızda. 1945’le birlikte Menderes’in kendini gösterişi, DP’nin kuruluşu, 1946-50 arasında muhalefet mensubu olarak gösterdiği performans, ülkeye demokrasi gelmesi için miting miting dolaşarak verdiği mücadele, konuşmalardan örnekler ‘siyaset yılları’ bölümünde.
Menderes’in, başvekil seçildikten sonra başkentte getirdiği yeni tarzın neler olduğu, günlük alışkanlıkları, her gün sabahın 5.30’unda kalkıp yürüyerek işine gitmesi, özel kalemine her gün mutat sorduğu sorular ve halkın sevgilisi hâline gelmesindeki sır kitapta anlatılan konular arasında. Türkçe ezanın yeniden orijinaline dönüşü, düşünce suçlularının salıverilmesi, 16 generalin birden görevden alınışı Başvekillikteki ilk performansı olarak ele alınan anekdotlardan.
Ardından Kore’ye asker gönderme, NATO’ya üyelik, Bağdat Paktı ve Kıbrıs Türkleri için verdiği mücadeleler, bölge için hayalleri, Celal Bayar’la dış politikadaki gizli yazmaları, AET başvurusu, 6-7 Eylül tezgahı kitabın ‘dinamik bir dış politika’ bölümünde.
Ve en önemlisi de icraatlar. Barajlar, yatırımlar, fabrikaların neler olduğu bir bir sıralanıyor kitapta. Her birinin perde arkasında yaşanan ve Menderes’in profilini keşfetmeye imkan veren diyaloglar kitap için seçilmiş durumda. Bununla birlikte 27 Mayıs darbesi olduğunda devam etmekte olan projelerin neler olduğu tek tek sayılıyor ve Türkiye’nin darbeyle birlikte kaybettikleri gözler önüne seriliyor.
Ülkenin geçirdiği sosyal değişim de en çarpıcı örneklerle sunuluyor okura. Kürt meselesinden, eğitimdeki gelişime, dini yaşayıştan, musikiye kadar ülkedeki sosyal dönüşüm Menderes’in içinde yer aldığı anekdotlarla aktarılıyor.
Kitabın son bölümüne doğru Menderes’in verdiği siyasi mücadele, İsmet İnönü ile kavgaları, basının tutumu, kendi partisi içinde maruz kaldığı sıkıntılar ve seçim başarılarına değiniliyor. ‘Hüzünlü Günler’ bölümünde ise 27 Mayıs darbesi öncesi ortam, olayların organize edilmesi, Menderes’in üniversite olayları sonrası oyunu bozmak için radyo konuşmalarından örnekler, darbe günü Menderes’in ve ailesinin durumu olayların akış sırasına göre işleniyor. Yassıada şartları ve ailenin dışarıdaki durumu, Anayasayı İhlal Davası’yla ilgili Menderes’in son savunması, idam kararı, karar sonrası geçen iki gün ve Berin Hanım’ın çabaları yine soluk soluğa okunacak bölümlerden. Kitabın sonunda ise Aydın Menderes Bey’le yapılan geniş bir mülakat yer alıyor. Küçük oğlunun gözünden Menderes anlatılıyor bu röportajda. Final, Menderes albümü...
Erdal ŞEN
Mayıs-2010/Ankara
GİRİŞ 15
ÖKSÜZ VE YETİM BİR BAŞLANGIÇ 19
Ablasının ölümü minik kalbini sarstı 21
Mayasını Babaannesi Yoğurdu 22
Unutulmayan Vasiyet 22
Adnan’ı da Vereme Kaptırma Korkusu 24
Deniz Sevdası 25
KSK’nın Santraforu 25
Okulda Ana-Babası Ziyarete Gelenlere İmrenirdi 27
Amerikan Koleji’nde Okurken Yaptığı Misyonerlik Şikâyeti 27
Birinci 27 Mayıs 29
Yedek Subaylık Eğitimi Aldı 30
Babaanneyi Kaybetmenin Hüznü 30
Cepheye Varamadan Döndü 32
MİLLÎ MÜCADELE’YE KATKISI 33
Aydın’ın Yunan İşgaline Uğradığı Tarih Yine 27 Mayıs 33
Çakırbeyli Çiftliği Lojistik Üs Merkezi Gibiydi 35
Katıldığı İlk Baskın 36
Yunanlılara Verilen İlk Ültimatom 37
Şehitlerin İsimlerini Gözyaşlarıyla Okudu 38
Genelkurmay Tarihçilerine Göre Düşmana İlk Taarruz ‘Aydın Savaşı’ 40
İşgalciler Doğduğu Evi de Yaktı 41
Köprüyü Dinamitle Patlattı 42
Bir Ordu Komutanının Anılarında Adnan Bey 43
Ölüm Tehlikesi Geçirdi 43
ÇİFTLİK GÜNLERİ 45
Köylülere Büyüklük Taslamazdı 45
38 Çift Öküzü Vardı 47
Köylüler Ona ‘Has Bey’ derdi 47
Su Taşkınları Baraj Özlemi Getirdi 48
Gündüzleri Çiftçilik, Geceleri Kitap Okuma 49
Küçükken Saçını Çektiği O Kızı İstetti 49
Pastanede İlk Buluşma 51
Düğün Törensiz Yapıldı 52
Berin Hanım’ın Piyanosu 54
İkinci Ölüm Tehlikesi 55
Çiftçilikte Farklı Arayışlar 56
32 Bin Dönüm Arazisini Köylülere Dağıttı 57
SİYASETE GİRİŞ 59
Serbest Fırka’ya Büyük İlgi 60
İl Başkanı olduğu Serbest Fırka’da en başarılı teşkilatı kurdu 61
Menemen Olayı Siyasete Balans Ayarı Çekti 62
Atatürk’le Tanışma 63
Atatürk’ün talimatıyla CHP Milletvekili oldu 64
Ankara Günleri Başlıyor 65
Ankara’da Hukuk Fakültesini bitirdi 65
Geç Vakte Kadar Meclis’te Çalışınca Bekçiler Hırsız Sandı 66
Üçüncü Ölümden Dönüş 66
İlk Soy İsmi Ertekin 68
Aldığı Görevlerle Ülkeyi Tanıdı 68
İnönü’yle Yeni Dönem 70
O da Tek Parti Döneminin Vekiliydi Ama… 71
İlk Çıkış Toprak Kanunu Görüşmeleri 72
Demokrat Parti’nin Temelleri Atılıyor 73
CHP’nin Bütçesine Red Oyu Verdi 74
Dörtlü Takrir ve CHP’den kopuş 75
Partinin Sözcüsü Menderes 76
İnönü’nün Sofrada Menderes’e İltifatı 77
Engeller Başlıyor 77
İlk Şok Baskın Seçim 78
Seçim hilesi 80
DP’den İlk Adaylığı Hem Aydın Hem Kütahya’dan 80
Bütçe Konuşmasında Dikkatleri Üzerine Çekti 81
Partiyi Kapatmak İstediler 83
İlk DP Kongresi Ateşliydi 83
Delegeler Sabahın 5.30’unda Menderes’i Kürsüye Çağırdı 84
Misyon: Demokrasi ve Hürriyet 84
İstiklal Mahkemesi’yle Korkutmak İstediler 85
12 Temmuz Beyannamesi Gerilimi Dondurdu 85
Parti İçindeki İlk Darbe 86
Üç Buçuk Saatlik Deniz Kaçamağı 87
‘Halk İhtilali’ Olur Tehdidi 88
Stalin benzetmesi 88
Ve Hassolarla-Memolar İktidara Geliyor 89
YENİ BAŞVEKİL MENDERES 91
Daha İlk Günden Darbe Söylentisi 91
“Beni Değil Fuat Köprülü’yü Başbakan Yapın” 92
Celal Bayar’ın Menderes’i Tercih Sebepleri 93
ANKARA’NIN ALIŞIK OLMADIĞI BİR TARZ 95
Ne Yer Ne Giyer Nerde Gezer Neyi Sever 96
Makam Arabası Külüstür Bir Cadillac 97
Bilinmeyen Özellikleri 97
Sabah 6.00’dan Gece 1.00’e Kadar Çalışırdı 98
“Sabah 5.30’da evden Çıktım ve Bütün Ankara’yı dolaştım” 99
Teknokratlarla Direkt Temas Kurardı 100
Her Sabah Özel Kalemine İlk Sorduğu Sorular 101
Ülkeye Günlük Giren Döviz Miktarını Bile Takip Ederdi 101
Kuraklığı Dindiren Bir Yağış Haberinin Menderes’e Tesiri 102
Arkadaşlarının Menderes Tarifi 102
“Anadolu Kavruldukça Benim de İçim Yanıyor” 103
Özel Hayatında Ne Değişti 104
Herkes Onu Ararken Köylülerin İçinden Çıktı 105
İLK İCRAATLAR 107
Nazım Hikmet’i Affetti 107
10 Yıl İktidarda Kalmanın Sırrı: 16 Generali Birden Görevden Aldı 108
NATO Üyeliği İçin Başvuru 109
DİNAMİK BİR DIŞ POLİTİKA 111
Dış Politikada İlk Cesur Adım: Kore Savaşı 113
Üç Ülkenin Büyükelçisine Özel Önem Verirdi 114
“ABD’yle Sıkı Dostuz” 115
Barker Raporu’nu Kabul Etmedi 116
Dünya Bankası Temsilcisini Kovdu 117
ABD’li Başkanla Görüşmekten Neredeyse Vazgeçecekti 119
İlişkiler Para Konusuyla Sınırlı Değildi 120
Gezide Gösterdiği Hassasiyet 121
New York Times: Türkiye Önderliği Ele Alıyor 122
Yassıada’daki Gizli Oturumdan İlginç Bir Anekdot 123
Gizli Ödenekten Ülke Dışında Yapılan Faaliyetler 129
Lübnan’daki Menderes Hayranlığını Görünce Bayar’dan Gece Yarısı Telgraf 130
Cezayir Direnişi İçin Gizli Silah Gönderdi 130
Bölgede Osmanlı Modelini Tatbik Ediyordu 131
Mısır’ın Rahatsızlığı 132
“Müslümanlar Olarak Dünyada Muvazene Unsuru Olalım” 133
Türbe Ziyaretindeki Tarihî Mesajı 133
1956’da Doğalgaz Anlaşması Yaptı 134
Menderes, zaten böyle bir fırsat arıyordu. 134
Irak’taki Darbeyi Önlemek İçin Bağdat’a Operasyon Planladı 135
Bayar’la Menderes, arasında Ortadoğu yazışmalarından iki örnek 136
Abdülhamid’in Ailesini Tanımayan Büyükelçiyi Kovmaktan Beter Etti 139
Beyefendi Siz Başvekil Adnan Menderes Değil misiniz 140
Kıbrıs’ı Onunla Hatırladık 141
Kıbrıs Davamız Rayına Girmişken Gizli Eller Mi Devreye Girmişti 143
TMT Kuruldu, Kıbrıs Türklerine Örtülü Ödenekten Silah Gönderdi 143
ABD’yi Devreye Sokma Taktiği 145
Kıbrıs Uğruna Uçak Kazası 146
“Beni Zorla Yatağa Bağlamak İstiyorlar” 147
İspanya Gezisinde de Yağmurdan Kaçarken Doluya Tutuluyordu 148
“Beş Yıl Bekleyin Biz Sizden İşçi İsteyeceğiz” 149
TIME Dergisine Kapak Oldu 151
Rusya’yla Temaslar Çok Geç Başladı 153
AET Başvurusuna Anında Cevap Geldi 154
Yabancı Liderlerle Temaslarında Tercüman Kullanmazdı 154
Frak Giymeyi Sevmezdi 155
MEMLEKETİN DÖRT BİR YANINI
YATIRIMLARLA DONATTI 157
Barajlardaki Su Hacmi 80 Kat Arttı 159
“Bakın Ankara şimdi nasıl güzel görünüyor ışıl ışıl” 159
GAP’ın Temeli Esas Onun 160
Adanalılar Neden Köstebekler Seyhan Barajı’nı delecek Korkusuna Kapıldı 161
Kurduğu Fabrikalar Ülke İçin Gelir Kapısı Oldu 163
Çimento Fabrikası İçin Gösterdiği Heyecana Bir Örnek 164
“Bu Yabancının Tuzu Kuru; Bilmez Bize Fabrikanın Ne Yararları Vardır” 166
Fabrika Yapmayalım da Pamuk Olarak mı Satalım 166
Birçok Yeni Kurum Kazandırdı 167
İlk Traktör’ün Öyküsü 167
İlk Yerli Lokomotif ‘Karakurt Ve Bozkurt’ 169
Petrol Zengini Olabilir miydik 171
Nükleer Enerji Kurmak Üzereydi 171
Boğaz Köprüsü Ve Yarım Kalan Hayaller 173
SOSYAL DÖNÜŞÜM 175
İşçiler İlk Kez Sendikal Haklara Kavuştu 177
Veremle Savaşa Özel Önem 177
Gürsel’in Kürtleri İmha Edelim Önerisine Geçit Vermedi 177
Dindar mıydı? 179
Laiklik Tanımı 181
Radyoda Mevlit Yayını İçin İstifa Resti Çekti 182
Kocatepe Camii’ne Yardım İçin Atlarını Sattı 184
“Aydın, Gel Bakalım Şu İstanbulluların Kandile Rağbeti Nedir Görelim” 185
Atatürk Büstlerini Kırıp Faturayı Menderes’e Kestiler 185
Malatya’daki Suikast İrtica Yaygarasını Yeniden Hortlattı 186
Sık Sık Anıtkabir İnşaatını Denetlemeye Giderdi 187
Yasaklı Şarkı Yeniden Radyolara Döndü 188
Bugünkü İstanbul’un İmarı Onun Eseri 190
SİYASİ MÜCADELESİ 193
Bir Anda Ortadan Kaybolunca İstifa Söylentileri Çıktı 194
Birinci Yılda İstifasını Sundu 194
Grup Başkanı İle Bilek Güreşi 196
Fuat Köprülü Cephe Aldı 196
Grup Âdeta İç Darbe Yaptı 197
“Meclis’teki Gevezeliklerimizle Günahlarımızı Affettirebilir miyiz?” 198
Son Grup Toplantısındaki Sitemi: Size Teessüf Ederim 199
Kendi Bakanının İhanetine Uğradı 199
En Büyük Kavgasını İnönü’yle Verdi 201
CHP İl Teşkilatlarını Bile Ziyaret Ederdi 202
Halk Evlerini Kapatınca CHP’nin Hışmını Çekti 203
Ulus Gazetesi Daha 1952’de Diktatör Suçlamasında Bulundu 204
İnönü’yü Arabasıyla Evine Bıraktı 205
“Memleket Namına Onlardan Şikayetçiyim” 207
Ecevit’i Tahkikattan Kurtardı 208
Üniversite Hocalarının İnönü Ziyareti 208
Seçim Başarıları 210
HÜZÜNLÜ GÜNLER 211
Darbe ortamı hazırlanıyor 213
Oyunu Bozma Çabaları 214
“Memleket Dedikodu Tufanında Boğulmak İstenmektedir” 216
Yalan Haberlerin Ardı Arkası Kesilmedi 220
“Hürriyet Olmasa Bir Başvekile İstifa Diye Bağırılabilir mi?” 220
Ege Gezisinde Moral Buldu 222
Harbiyelilerin Yürüyüşü 222
“Mehmetçik Başbakanlarının Gece 1’lere Kadar Çalıştığını Görüyor.
Onlar mı Darbe Yapacak?” 223
“Erken Seçim İlan Etti Ama Kablolar Kesilmişti” 225
“Beyefendi Adnan’dan Bir Haber Alabildiniz mi” 226
Önce Harp Okulu’nda Tutuldular 227
Gazetelerde Yalan Haber Furyası 228
Berin Hanım’ın Göreme Sokak’taki Günleri 232
1 Numaralı Hücre 235
“Yassıada’da Kan ve Cesetten Başka Bir Şey Kalmaz!” 235
Moral Düzeltmek İçin Futbolu Kullandılar 236
Hücrede Zor Şartlar Altındaydı 237
Yaşadığı Tecridin Sıkıntısı 238
“Eşimin Yürümeyi Sevdiği Saat” 242
Görüşebilirsin deyip İstanbul’a çağırdılar, sonra da görüştürmediler 243
İç Hesaplaşmalar 244
Avukatsız Bıraktılar 245
Duruşmalarda Sanıklara Hep Hakaret Edildi 247
Eşi için tanıklık yaptı 249
Mektuplaşmalardaki Sevgi ve Hasret 250
Eşini Rüyasında Gördü 252
“Ruhumla Daima Sizinleyim” 254
İdam Açıklandığında İntihar Haberi Geldi 255
Berin Hanım’ın çırpınışı 256
O Aslında Savaşı Kazandı 257
“BEN DİKTATÖR DEĞİLİM” 259
“DP Gelinceye Kadar Acaba Ülkede Anayasa Yok muydu? 260
“Tek Parti Varken Kimsenin Aklına Böyle Bir Dava Gelmiyor” 262
“İktidardaki Halk Partisi ile muhalefetteki Halk Partisi arasında dağlar kadar fark vardır” 265
“Hürriyetleri Tehdit Etmek Değil Bilakis Teyit Etmek Emelimizdi” 268
“Muhalefetin Her Ağız Açışta Ateşler Püskürdüğü Hengâmede Diktatörlükten Bahse İmkan Var Mıdır” 269
“Eskişehir gezimin maksadı erken seçimi açıklamaktı ama hoparlör çalışmadı” 271
“Odacılara ve Kapıcılara Dahi Hallerine Göre ‘Efendi’ Diye Hitap Ettim” 272
“Diktatörlük Peşinde Değil, Anarşi Endişesinin Pençesinde Çırpındık” 274
OĞLUNUN GÖZÜNDEN ADNAN MENDERES 275
“Husumetin Kaynağı Menderes Değil, Onun Millete Verdiği Önemdi” 281
“Gelecek için ‘nurlu yarınlar’ derdi” 284
KAYNAKÇA 287
Menderes Albümü
Menderes'in izlediği model, Osmanlı'ya olan hayranlığı ve biraz da vefasından ileri geliyordu. 1952'lerde NATO toplantısı için gittiği Paris'te yaşananlar Osmanlı için taşıdığı hassasiyetin delili gibiydi.
Paris Gezisi sırasında aklı fikri 28 yıl önce Paris'e sürülmüş Abdülhamid Han'ın ailesindeydi. Paris Büyükelçisini yanına çağırdı. Büyükelçi'ye "Osmanoğulları Ailesinin Paris'te yaşıyor olması gerek. Benlar ne yer, ne içer, ne ile geçinir?" diye sordu.
Büyükelçi'nin bu soruya hemen cevap verememesi Osmanoğullarına karşı ilgisizliğindendi. Menderes kızdı. "24 saat içinde ya Osmanoğullar hakkında bilgi getirin ya da istifanızı!" diyerek sitemini iletti.
Kısa zaman içinde ne olup bittiğini öğrendi. Hanedana ait kimselerden bazıları malesef geçimini temin etmek için Fransız askerlerinin bulaşıklarını yıkıyordu.
Menderes, önce çılgına döndü sonra düşünceye daldı. Düşündükçe gözleri buğulanayordu.
Tarihe büyük merakı olan Menderes, Fransa Kralı Fransuva'nın zamanında Kanuni Sultan Süleyman'dan nasıl yardım dilendiğini aklına getiriyor ve kahroluyordu. Fransa Kralı'nın yardım talebine karşı gönderdiği fermanda, "Kurtuluşunuz konusunda bizden yardım talep ediyorsunuz. Söylediğiniz her şey dünyayı idare eden tahtımızın ayaklarına arz olunmuştur." diyen Kanuni'nin hanedanı nasıl olur da Fransızların bulaşıklarını yıkar diye iç geçiriyordu. Türkiye'ye döner dönmez Cumhurbaşkanı Celal Bayar'a hissiyatını paylaştı. "Hanedan mensupları Türkiye'ye döndürülmeli" dedi.
O gün için böyle bir hamle risk gibi görülüyordu. Siyasi dengeler ne olurdu? Menderes, ısrar etti: Hiç olmazsa kadınları getirtelim. Bu toprakları ve şanlı tarihi bize bırakanların kadınları Fransız erkeklerinin bulaşıklarını yıkamamalı. Öyle olacağına gelsinler kendi milletlerinin erkeklerinin bulaşıklarını yıkasınlar."
Direnen Menderes, isteğini kabul ettirdi. Ve anında bir kanun teklifi hazırlatarak Meclis'ten geçirtti.
Beyefendi Siz Başvekil Adnan Menderes Değil misiniz
Böylece Sultan II. Abdülhamid'in hanımı ve kızı Türkiye'ye dönebildi. İstanbul'a yerleştirildiler. Teşvikiye'deki evlerinde bir sabah erken saatte kapının zili çaldı. Kapıyı Abdülhamid'in kızı Ayşe açtı, "Buyurun efendim, bir arzunuz mu vardı?" diye sordu.
Gelen kişi Menderes'ti. "Şayet kabul buyururlarsa Valide Sultan'ı görmek istiyorum." diyordu. Kızı annesine ne yapacağını sorduktan sonra başvekil içeri buyur edildi. Salon tam bir Osmanlı evi gibi döşenmişti.
Başında tülbent elinde tespihliyle zikrini tamamladıktan sonra, "Berhudar olasın evlâdım, hoş geldiniz..." dedi Menderes'e.
O da, "Teşekkür ederim Valide hazretleri; hoş bulduk... " diye karşılık verdi ve Müşfika Hanım'ın elini öptü. O sırada Ayşe Hanım'da Menderes'i ancak tanıyabildi ve "Beyefendi! Siz Başvekil Adnan Menderes, değil misiniz?" diye sordu. Misafirin Başvekil Menderes, olduğu anlaşılınca bir telaş hâli başladı.
"Beyefendi, niçin önceden haberimiz olmadı? Böyle, hazırlıksız ve gâfil avlandık" denince Menderes, de, "Zararı yok efendim. Bendeniz Valide hazretlerinin elini öperek hayır duâsını almak ve bir ihtiyacınız olup olmadığını öğrenmek için geldim."
Bu ürünün sayfada belirtilen açıklamaları, fiyatı veya diğer özelliklerinin hatalı olduğuna inanıyorsanız aşağıdaki bilgileri doldurarak bize iletebilirsiniz
Bu forum ile yapacağınız yorumlarınıza cevap veremeyeceğimizi önemle bildiririz. Siparişiniz ve diğer tüm sorularınız için Müşteri Hizmetleri sayfasından Bize Ulaşın seçeneğini kıullanabilirsiniz.
Ürün açıklamasını yetersiz buluyorum.
Ürün açıklamasında yanlışlık var.
Bu sayfada teknik bir hata var.
Bu ürünün fiyatı sizde piyasaya göre daha pahalı.
Ürünün resmi görüntülenemiyor veya çok kalitesiz.
Ürünün resmi yanlış
Belirtmek istediğiniz başka bir öneriniz varsa yazabilirsiniz..!
